Artık sesini duymayacağım. Olduğum kadını, bir zamanlar olduğum çocukla bir araya getiren onun sesi, sözleri, elleri, tavırları gülüşü ve yürüyüşüydü. Geldiğim dünyayla aramdaki son bağ da koptu.

Annemin yeniden küçük bir kız çocuğu olmasını istemiyordum, buna “hakkı” yoktu.

Yirmi yaşıma kadar, onu yaşlandıranın ben olduğunu düşündüm.

Onun babamdan üstün olduğuna inanıyordum, çünkü erkek ve kadın öğretmenlere babamdan daha yakın görünüyordu. Ondaki her şey, otoritesi, istekleri ve hırsı okula uygundu. Kitaplar, kendisine okuduğum şiirler, Rouen’daki çay salonunun pastaları konusunda aramızda bir birlik vardı. Babam bunların dışındaydı; o beni panayıra, sirke, Fernandel’in filmlerine götürür, bana bisiklete binmeyi, bahçedeki sebzeleri tanımayı öğretirdi; onunlayken eğlenirdim, annemleyken de “sohbet” ederdim. İkisi arasında baskın figür annemdi, otoriteyi temsil ederdi.

En büyük arzusu, bana kendisinin vaktiyle sahip olmadığı şeyleri vermekti. Ama bu onun için öyle çok çaba, para konusunda öyle çok endişe ve çocukların mutluluğuna odaklanan bakış açısı kendi eğitimine kıyasla öyle farklı bir yaklaşımdı ki şunları söylemekten kendini alamazdı: “Bize pahalıya mal oluyorsun,” ya da “Sahip olduğun şeylere rağmen hâlâ mutlu değilsin!”

Mermilerden ve annemin ölmesinden korkuyorum. Sanırım babam ve ben, ikimiz de anneme âşıktık.

Annem hakkında yazıyorum çünkü onu dünyaya getirme sırası sanırım bende.

“Bu durumda yıllarca yaşasa neye yarardı…” diyorlardı bana. Herkese göre, ölmüş olması daha iyiydi. Bu anlamadığım bir cümle, bir kesinlik.

Bir kadın bağırmaya başladı, aylardır orada kalan aynı kadındı bu. Onun hayatta, anneminse ölü olmasını anlayamıyordum.