Logo

Ara

Yazılarda ve anlıklarda ara

Din ve Psikiyatri

Din ve Psikiyatri


Araştırmaİnceleme
E-Kitap

bitirildi

İnsanın varoluşundaki acıyı anlıyorum; ama bu acının, hayattan vazgeçmeyi gerektirecek ölçüde bunaltıcı olduğuna hiç rastlamadım. Nietzsche’nin hayatı kutsayan, yaşamla mücadele etmek gerektiğini söyleyen, amor fati (yazgını sev) deyişine odaklı bakış açısını tercih ediyorum ben.
Bazen, akıldışı inanışların türümüz için oluşturduğu tehlikeler yüzünden gelecekten korkar hâle gelirim. Katı inançların neden olduğu muazzam yıkımların izini bulmak için sadece geçmişe bakmak yeterlidir oysa.
Peşimizi bırakacak bir şey değil bu: Biyolojinin ötesinde bir şeylere inanma ihtiyacımız o kadar güçlü ki, sadece çoğu belirli bir inanç biçiminin emsalsiz olduğunda ısrar eden sayısız dini inançla değil, bunlar kadar nazik olmasa da çok daha akıldışı olan birçok inançla çevrelenmiş durumdayız: Önceki yaşamlarla iletişim kuranlar, dünya dışı canlılar tarafından kaçırılma, geleceği görmek, psişik ameliyat, hayaletler, cadılar, astroloji, transandantal meditasyonla yerden yükselme, astral seyahat, çubukla su kaynağı aramak, ruh çağıranlar, mucizeler, ölüm sonrası deneyimler, I Ching, Feng Shui, Melekler, tedavi eden kristaller, el falı, aura okumak, psikokinesis, kötü ruhlar, şeytan çıkarma, Tarot kartları, gaipten gelen haberler, eşzamanlılık ve daha kim bilir neler. Daha önce söylediklerimi tekrarlayacak olursam, bu tür sıra dışı iddialar sıra dışı kanıtlar gereksinir ve şimdiye dek bu tür kanıtlar ortaya çıkmamıştır.
İster kadın olsun ister erkek, dul kalmış insanlar birileri tarafından gözlenmeyen bir hayat -eve ne zaman döndüklerini, ne zaman yattıklarını ya da ne zaman uyandıklarını hiç kimsenin bilmediği bir hayat- yaşamanın acısını çektiklerinden bahseder. Sırf hayatlarına tanık olacak birinin bulunmasını deli gibi istedikleri için, hiçbir biçimde tatminkâr olmayan ilişkilerine devam eden bireylerle karşılaşmayanımız kalmış mıdır?
Tüm diğer yaşam biçimleri işin aslını kavramış gibi görünüyordu, ama biz insanlar duruma bir türlü vakıf olamıyoruz; bunun yerine yüce bir amacın ve görevin varlığını talep ediyor, sonra da bunu yasalaştırıyoruz.
İnsanoğlu olarak, bir anlam arayışı içinde bulunan, ama gerçek anlamı olmayan bir dünyaya fırlatılmış olma şanssızlığını yaşayan yaratıklarız.
Dolayısıyla, dini inancın her zaman, her yerde bulunmasının nedeni, varoluşa dair kaygıların her zaman, her yerde bulunmasıdır. Tanrılar tarafından yaratılmış olmaktan ziyade, rahatımız için tanrıları yaratmış olduğumuz son derece açıktır; üstelik, filozofların yazının icadından beri dikkat çektiği üzere, onları kendi sûretimizde yaratmış bulunuyoruz. Sokrates öncesi dönemdeki düşünürlerden Xenophanes, bundan 2500 yıl önce şöyle yazmıştır: “Eğer Aslan düşünebiliyor olsaydı, Tanrılar yeleli olurdu ve kükrerlerdi.”
Hepimiz aynı yolun yolcusuyuz ve varoluşun temelindeki trajedilerden muaf olan tek bir terapist, tek bir insan yoktur.
Dini dünya görüşüyle bilimsel bakış açısının hiçbir şekilde bağdaşmayacak şeyler olduğuna inanarak yetişmiş biriyim - Schopenhauer’in, dinin sadece karanlıkta görülebilen bir ateşböceği olduğuna dair metaforunu her zaman çok sevmişimdir.
Schopenhauer, serpilmesi istenen bir dini inancın çocukluk yıllarında kök salması gerektiğini hatırlatır bize. Onun sözcükleriyle aktaracak olursak, “İman kapasitesinin en güçlü olduğu dönem, çocukluk yıllarıdır; dinlerin, o hassas yılları egemenlikleri altına almak amacıyla diğer her şeyden çabuk davranmak için çaba göstermelerinin nedeni de budur.” Bundan dolayı, erken kök salmış inancın yükünü hiç taşımadım ve inancı da, tıpkı insanlığın erken dönemlerine ait diğer birçok akıldışı inanışla korku gibi, bir yük olarak gördüm.
Amerika yerlilerinin, tarihlerinin uzak derinliklerinde, her gün batımında korkuya kapıldıkları anlatılır, ya ertesi gün güneş yeniden doğmazsa diye. Bugün doğa ve evren hakkında her zamankinden daha çok bilgi sahibiyiz, ama bilgi sahibi olmak bilge olmak demek değildir. Bizler Amerika yerlilerinin ve Avustralya Aborijinlerinin vaktiyle sahip oldukları bilgelikten yoksunuz.
Üstelik evrenle yeniden buluşabilmek umuduyla yarattığı inanç sistemlerinin, çıkar kavgalarının aracı, fanatik olgulara dönüşmüş olması, onu, evrene yakınlaştıracağı yerde daha da uzaklaştırmış durumda.
Çevresindeki ağaçları kız kardeşleri gibi gören Amerika yerlilerinin günlerinden bugüne çok zaman geçti ve bu sürede insan, doğadan uzaklaşmakla kalmayıp, onu karşısına alarak kendisine dönüşü olmayan bir çıkmaz sokak yaratmış oldu.